قرآن ارسنجانی؛ از نفیس‌ترین نسخه‌های خطی کشور

ماه مبارک رمضان، ماه نزول قرآن و ماه زیبای بندگی از راه رسید و رنگ و بویی دیگر به دل‌های گرفته ما در این ایام مقابله با بیماری کرونا بخشید. روزهایی که به‌ طور موقت امکان حضور در حرم مطهر رضوی و سایر اماکن مذهبی و مساجد را نداریم و باید در منازل خود لحظات این ماه پرفضیلت را به گونه‌ای متفاوت از سال‌های گذشته سپری کنیم.

به گزارش مرکز رسانه، هنر و روابط عمومی دارالقرآن الکریم به نقل از آستان نیوز، بی‌شک می‌توان از راه دور هم به زیارت انیس النفوس(ع) رفت و با گوش فرا دادن به تلاوت خوش قاریان و مناجات‌های شبانه مداحان از شبکه‌های صدا و سیما و بسترهای مجازی، دل را جلا داد و روحی تازه به کالبد وجودی خود دمید. در این ساعات روزه‌داری و تدبر در کلام وحی، شما را با قرآن ارسنجانی یکی از نفایس خطی کشور که به ‌واسطه نیک‌اندیشی بانو عزت الملک ملک؛ دختر بزرگ حاج حسین آقا ملک بزرگ‌ترین واقف معاصر کشور، میهمان کتابخانه و موزه ملی ملک بزرگ‌ترین موقوفه فرهنگی آستان قدس رضوی در تهران شده است، آشنا می‌کنیم. اثری که در تالار آثار اهدایی این بانو در موزه ملی ملک نخستین موزه وقفی- خصوصی کشور نگهداری می‌شود.

 

یادگاری از دوره قاجار

قرآن خطی ارسنجانی، اثری نفیس و باوقار است که توسط محمد شفیع ارسنجانی به‌ خط نسخ و با ترجمه فارسی علی ‌نقی شیرازی به‌ خط نستعلیق، در سال 1315 هجری قمری، بر روی کاغذ آهار مهره ضخیم به رنگ نخودی، با جلد معرق سوخت دو رو، همراه با تزیینات زیبا، در ابعاد 6/43 ×8/26 سانتی‌متر کتابت شده است. این قرآن از آخرین نسخه‌هایی است که صفحات آن کارخانه‌های کاغذسازی دوران قاجار را دیده است. به عبارتی می‌توان گفت این نسخه از آخرین نسخه‌هایی است که در دربار در اواخر دوره قاجار تولید شده است. همچنین این اثر به همت دو خاندان بسیار معروف و معتبر این دوران در زمینه خوش‌نویسی و تذهیب یعنی خاندان ارسنجانی و خانواده مرحوم یوسف مذهب‌باشی نگاشته و تزیین شده است. احتمالاً محمودخان مذهب‌باشی باید مذهب آن باشد.

 

اثری بدون دست‌خوردگی

این اثر از نسخه‌های خطی است که حاشیه‌نویسی در آن به چشم نمی‌خورد. از این رو اثری بسیار تمیز و بدون دست‌خوردگی است. البته در آن دو امضا از کاتب و مترجم فارسی اثر و همچنین توضیحاتی در صفحه انتهایی نسخه قابل رؤیت است. چنانچه در پایان نسخه خطی قرآن ارسنجانی یادداشتی به خط مظفرالدین شاه قاجار به شرح «از آنجا که ما کمال مرحمت را نسبت به میرزا علی‌اصغرخان امین‌السلطان صدراعظم داریم در حقیقت او هم از جان گذشته خدمت می‌کند، لهذا این کلام مجید را به او مرحمت فرمودیم. فی شهر رمضان المبارک، 1316» قابل مشاهده است. این اثر برای مظفرالدین شاه به درخواست میرزا حسین‌خان صاحب دیوان نوشته شده بود که بر طبق این دست‌خط، قرآن به میرزا علی‌اصغرخان صدراعظم اهدا شده است. شاید جالب باشد بدانید نفاست و ارزش این نسخه به حدی بوده که مظفرالدین شاه، از هدیه دادن آن پشیمان شده و فردی را برای پس گرفتن آن از صدراعظم امین‌السلطان می‌فرستد. اتفاقی که در تاریخ ایران زمین بسیار رخ داده است.

 

آرایه‌های تزیینی نسخه

در دو صفحه نخست قرآن ارسنجانی، فهرست اسامی سور تمام تذهیب است. همچنین در این دو صفحه، دو سرلوح و چهار کتیبه قلمدانی نفیس قرینه که در دو کتیبه بالایی نام سوره فاتحه الکتاب و بقره نوشته شده، دیده می‌شود. حاشیه‌های این صفحات، تمام تذهیب با نقوش گل و بوته اسلیمی و ختایی نفیس است. دو ترنج و سرترنجی که در وسط هر صفحه دعای پیش از تلاوت قرآن را در خود جا داده‌اند، از دیگر زیبایی‌های ظاهری این قرآن فاخر است. اسامی سوره‌ها نیز در درون شمسه ‌مانندهای تمام تذهیب به خط ثلث زر و شنگرف نوشته شده و صفحات مجدول به طلا و لاجورد است.

نسخه خطی قرآن ارسنجانی یک بار در آلمان چاپ همانند شده و به دلیل نفاستش جایزه‌های بسیاری برده است. این نسخه از بی‌غلط‌ترین و نفیسترین نسخه‌های خطی ایران است و شاید کتابت آن توسط محمد شفیع ارسنجانی، کاتبی که قرآن‌شناس و اهل دین و معرفت بوده، دلیل نظم بی‌بدیل این نسخه باشد.

دسته‌بندی: 

افزودن دیدگاه جدید

نهضت ملی تربیت قرآنی نور الثقلین آغاز شد تعویق زمان پانزدهمین آزمون اعطای مدرک به حافظان...بیانیه سازمان دارالقرآن الکریم در بزرگداشت روز...ابعاد مهجوریت قرآن کریم از منظر آیت الله مکارم...اعضای هسته فکری کمیسیون توسعه قرآنی در نظام...اختصاص اعتبار ۶ میلیارد تومان برای حمایت از...«قرآن کتاب زندگی» در کلام رهبر معظم انقلاببرگزاری جلسه شورای توسعه فرهنگ قرآنی به صورت مجازیبرگزاری دوره‌های مجازی تدبر در قرآن در دانشگاه...برقراری مطالعه رایگان آثار پژوهشکده فرهنگ و...پویش همگانی تلاوت ميليوني سوره مبارکه حمد در...روز معلم بر اساتید و معلمان پرتلاش قرآنی تهنیت بادبرگزاری اولین جشنواره مجازی قرآن کریم در...ادای احترام جامعه قرآنی به مدافعان سلامت کشوربرگزاری ۲۰۰ جلسه آموزش آنلاین قرآن در اردبیل...حجت‌الاسلام اخوان صباغ درگذشت آیت‌الله قدمی را...قرآن ارسنجانی؛ از نفیس‌ترین نسخه‌های خطی کشورهزار و ۸۰۰ حافظ کل قرآن کریم تقدیر شدندتاکید فقیهی‌زاده بر بهره گیری از ظرفیت‌های...کرسی آزاداندیشی «رهیافت تحلیلی- روایی به جمع...
7 هزارو 756 پاسخنامه براي «نورالهدي 8» چاپ شد/...مسابقه تفسیر «نورالهدی ۸» آغاز شد/ دسترسي به...نتایج هشتمین مسابقه «نورالهدی» اواخر آذر اعلام...آغاز نام نویسی یازدهمین دوره طرح اعطای مدرک به...برگزاري مسابقه نورالهدي 8 به 29 آبان‌ماه موكول شدنتایج هشتمین دوره مسابقات قرآن «نورالهدی» اعلام... نتايج بررسي اعتراضات آزمون اعطاي مدرك به...رقابت بیش از 7 هزار نفر در مسابقه تفسیر قرآن ...پدر «وحید غفران نیا» به دیار باقی شتافتمحمد صديق منشاوي (الروم)مصطفي اسماعيل (النجم, القمر, الرحمن, الحاقة,...زمان ثبت‌نام براي شركت در آزمون اخذ مدرك تخصصي...مدیراداره امور قرآنی گیلان از اتحادیه موسسات...نتایج آزمون مرحله دوم طرح اعطای مدرک به حافظان...2 قاري مصري كه شيعه 12 امامي هستند/ علت غناي...روزهايي با 10 ساعت انس با قرآن/ دوست نداشتم حفظ...برگزاری 6 اردوی استعداد درخشان قرآنی در 3 استان...صدور گواهینامه دوره قرائت قرآن کریم سطح3 در...مصطفي اسماعيل (النساء, الغاشية, الضحي, الشرح,...عبدالباسط عبدالصمد (الحجرات)

آیه هدایت

﴿اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ﴾
خدای یکتا که جز او هیچ معبودی نیست، زنده و قائم به ذات [و مدبّر و برپا دارنده ونگه دارنده همه مخلوقات] است.
قرآن

معرفی سوره‌ی الکهف

ذكر داستان اصحاب كهف، ذكر داستان ملاقات حضرت موسي و خِضْر و بيان درسي عميق و زيبا در اين باره، بيان ماجراي ذُوالقرنين و يأجوج و مأجوج.
لیست کامل

وب‌نوشت

آرشیو