(اِنّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّکْرَ وَ اِنّا لَهُ لَحافِظُونَ)

قرآن‌کريم تنها کتاب الهي است که از گزند تحريف مغرضان در امان مانده، چرا که خداوند متعال خود حفاظت و صيانت آن را تضمين کرده‌است.

با اين وصف حفظ جايگاه و منزلت اين کتاب آسماني هدايتگر و حيات‌بخش جزء مهم‌ترين وظايف مسلمين است.

اداره کل نظارت بر چاپ و نشر قرآن‌کريم نيز در راستاي همين هدف متعالي و انجام اين وظيفه خطير توسط نيک‌انديشان جامعه قرآني شکل گرفت و با حمايت مسئولين نظام جمهوري اسلامي ايران تاکنون به فعاليت خود ادامه داده و امروز به ياري خداوند متعال، توسعه و انسجام منطقي يافته‌است.

اميد است بامشارکت، همدلي و هماهنگي ساير نهادهاي قرآني، هم‌چنان شاهد رشد و بالندگي اين مجموعه در مسير فعاليت‌هاي کمّي و کيفي آن باشيم.(ان‌شاءالله)

سابقه فعاليت:

پس از پيروزي انقلاب شکوهمند اسلامي ضرورت ايجاد سيستمي براي نظارت بر چاپ و نشر قرآن در ايران بيش از پيش احساس شد که در نهايت با پيشنهاد مسئولان وقت دارالقرآن‌الکريم سازمان تبليغات اسلامي و مصوبه مورخ 4/12/62 شوراي عالي تبليغات اسلامي اين امر مهم به عهده دارالقرآن‌الکريم نهاده شد.

پس از آن با تشکيل شوراي نظارت بر چاپ و نشر قرآن‌کريم و پيرو بخشنامه مورخ 6/5/64 وزارت فرهنگ وارشاد اسلامي اين مجموعه رسماً فعاليت خود را آغاز کرد.

مهم‌ترين وظايف و اختيارات اداره کل نظارت بر چاپ و نشر قرآن‌کريم:

وظايف و اختيارات اداره کل نظارت را مي‌توان در قالب 4 بخش کلّي ترسيم کرد:

الف) بخش مديريت:

 1- برنامه‌ريزي اصولي در جهت ارتقاء سطح کيفي نظارت به موازات توسعه کمّي.

 2- نظارت بر حسن اجراي وظايف محوله.

 3- شرکت در جلسات کارشناسي و ستادي.

 4- اقدام در جهت تشکيل شوراي تخصصي.

 5- ارائه برنامه و بودجه پيشنهادي ساليانه.

 6- تلاش در جهت شناسايي، جذب و سازماندهي نيروي انساني.

 7- ايجاد و تقويت ارتباط با اداره کل چاپ و نشر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي.

 8- اقدام در جهت توجيه و هماهنگي مراکز انتشاراتي.

 9- بررسي و تأييد نهايي قرآنهاي وارده و امضاء پيش‌نويس مجوز چاپ و.نشر.

 ب) بخش بررسي:

 1- بررسي اوليه قرآنهاي وارده از جهت سوابق و اظهارنظر در خصوص امکان يا عدم امکان چاپ آنها بر اساس ضوابط.

 2- تشکيل پرونده و تعيين کد اختصاصي براي هر قرآن با هماهنگي مديرکل نظارت.

 3- تهيه و تدوين آئين‌نامه تصحيح قرآنهايي که قابليت چاپ دارند (بر اساس ضوابط و مقررات).

 4- بررسي نهايي پرونده هر قرآن پيش از صدور مجوز چاپ و نشر.

 5- اقدام جهت آرشيو صحيح پرونده‌هاي مورد نياز اداره کل نظارت.

 ج)‌ بخش تصحيح:

 1- برنامه‌ريزي جهت تصحيحِ قرآنها ي وارده توسط مصححين زبده و کارآمد.

 2- پاسخگويي حضوري و تلفني به ناشرين، خطاطان و مترجمين و ارائه راهنمايي‌هاي لازم به آنان.

 3- پاسخگويي حضوري و تلفني به مصححين و رفع ابهام و اشکالهاي احتمالي در جريان کار تصحيح.

 4- تنظيم قرارداد تصحيح قرآن به صورت پروژه‌اي براساس ضوابط.

 5- پيگيري تصحيح قرآنها براساس زمانبندي تعيين شده و تحويل قرآن و غلط‌نامه آن به ناشر جهت رفع اغلاط احتمالي.

 6- تهيه پيش‌نويس مجوزهاي چاپ و نشر و ثبت دقيق آنها پس از صدور.

 د) بخش نظارت و ارزيابي:

 1- مقابله غلط‌‌نامه‌هاي مختلف يک قرآن و تنظيم غلط‌نامه واحد به تفکيک طي مراحل چاپ.

 2- ارزيابي کمّي و کيفي کار تصحيح مصححين براساس غلط‌‌نامه‌هاي موجود.

 3- مقابله غلط‌نامه ارائه شده به ناشر با نسخه اصلاح شده آن.

 4- بررسي و اظهارنظر در مورد تصحيح آزمايشي مصححين و اظهارنظر در خصوص ميزان توانايي داوطلبان تصحيح.

 5- اتخاذ تدابير لازم در خصوص نظارت بر عملکرد ناشرين و چاپخانه‌ها و ساير مراکز مرتبط با چاپ و نشر قرآن‌کريم.

 6- پيگيري مجوزهاي چاپ صادر شده و کسب اطلاع از آخرين وضعيت چاپ و توزيع قرآنها.

نمودار چرخه فعاليت موجود در مجموعه:

فعاليتهاي فوق برنامه:

 1- مشارکت در برگزاري دوره آموزشي ويژه تربيت مصحح قرآن‌کريم در سه سطح مختلف.

 2- اقدام جهت تهيه و تدارک نرم‌افزار تصحيح قرآن‌کريم.

 3- تأليف کتاب پژوهشي در رسم‌المصحف و شيوه‌هاي علامتگذاري قرآن‌کريم.

 4- چاپ و انتشار راهنماي ناشران، خطاطان و مصححين قرآن‌کريم.

 5- برگزاري 6 دوره‌ همايش سراسري ناشران و خطاطان قرآن‌کريم.

 6- تهيه و تدوين آيين‌نامه و ضوابط تصحيح قرآن‌کريم.

مشارکت در برگزاري دوره‌هاي آموزشي ويژه تربيت مصحح قرآن‌کريم:

با نظر مساعد مسئولان محترم سازمان دارالقرآن ‌الکريم اولين دوره آموزش ويژه تربيت مصحح قرآن با حضور 56 نفر از مصححين در تاريخ 15 ارديبهشت سال 84 برگزار شد و در حال حاضر چهار دوره از برگزاري آن مي‌گذرد. متعلمين در جريان برگزاري اين دوره‌ها ضمن آشنايي با مفاهيم و ترجمه قرآن به فراگيري اسلوب کتابت قرآن‌کريم و رسم‌المصحف مي‌پردازند که اين مباحث در جهت ارتقاء سطح کمي و کيفي ايشان تأثير به سزايي داشته‌است. ضمناً با حضور در چاپخانه‌ها، دانش‌آموختگان مي توانند  با روند چاپ و انتشار قرآن آشنا شوند.

صدور مجوز براي خروج قرآن از کشور:

ناشران قرآن کريم مطابق بند الف ماده 2 مصوبه شماره 15570/ت 28860/هـ مورخ 11/4/82 هيأت محترم وزيران جهت خروج قرآن از کشور ملزم به اخذ مجوز از اداره کل نظارت بر چاپ و نشر قرآن‌کريم مي‌باشند.

اداره کلّ نظارت بر اساس همين مصوبه پس از بررسي اوليه نسبت به صدور مجوز خروج قرآنهايي که قبلاً مجوز چاپ و نشر دريافت کرده‌اند اقدام مي‌کند.

شوراي نظارت بر چاپ و نشر قرآن‌کريم:

اين شورا متشکل از چهار عضو ثابت است که عبارتند از:

 1- معاون آموزش، پژوهش و نظارت بر چاپ و نشر قرآن‌کريم.

 2- مدير کل نظارت بر چاپ و نشر قرآن‌کريم.

 3- مدير اداره ارزيابي.

 4- سرپرست اداره  تصحيح.

پاره‌اي از مصوبات شوراي نظارت:

تهيه و تدوين:

 1- جدول زمانبندي تصحيح قرآن‌کريم.

 2- جدول حق‌الزحمه مصححين آزمايشي براي تصحيح مراحل زيراکس، اوزاليد و چاپ.

 3- جدول حق‌الزحمه مصححين درجه (1، 2 و 3) براي مراحل زيراکس، اوزاليد و چاپ.

 4- نحوه محاسبه حق‌الزحمه مصححين براي مراحل زيراکس و اوزاليد.

 5- شرايط مصحح درجه 1، 2 و 3.

 6- ليست مبالغ جريمه اغلاط و جدول نحوه محاسبه جريمه قرآنهاي پر غلط.